باغ قوام که امروزه به علت وفور درختان نارنج در آن، نارنجستان قوام نیز نامیده می شود در محله بالا کفت و تقریبا در قسمت شرقی انتهای خیابان لطفعلی خان زند واقع است. این باغ و عمارات آن از جمله زیباترین و ارزشمندترین آثار دوره قاجاریه محسوب می گردد.

این باغ به خاندان قوام الملک تعلق داشته است. عمارت نارنجستان به عنوان دیوانخانه و محل مراجعات رعیت ها و دیگر مردم و همچنین محل تشکیل جلسه های عمومی و نشست های بزرگان و اشراف در زمان قاجاریه مورد استفاده قرار می گرفته است. خاندان قوام الملک از خانواده های مقتدر دوران قاجاریه بوده که چندین قرن سردمدار حکومت نواحی فارس بودند.

موقعیت جغرافیایی مجموعه قوام

این باغ در محله بالاکفت و در قسمت شرقی انتهای خیابان لطفعلی خان زند قرار دارد. این محدوده تقریبا در نقطه انتهایی و شرقی شهر قدیم، محلی که در گذشته دروازه دولت، دروازه منذر و کل شیخ ابوذرعه قرار داشته اند، واقع شده است. از دیگر دیدنی های تاریخی اطراف این مجموعه می توان به خانه ی زینت الملوک، مسجد نصیرالملک و خانه ی سنتی پرهامی اشاره کرد، که با فاصله ی کمی با هم در خیابان لطفعلی‎ خان زند واقع شده اند.
تاریخچه
مجموعه قوام بین سال های ۱۲۵۷ تا ۱۲۶۷ خورشیدی مقارن با حکومت ناصرالدین شاه قاجار، به دستور علی محمد خان قوام ساخته شده و از دو قسمت بیرونی (موزه نارنجستان) و اندرونی (خانه ی زینت الملوک) تشکیل و به وسیله تونل به هم مرتبط هستند. این بنا به عنوان دارالحکومه یا محل انجام امور سیاسی، نظامی و دیدار با نمایندگان دولت های خارجی مورد استفاده بوده است. بنای نارنجستان در سال ۱۳۴۵ خورشیدی به دانشگاه شیراز اهدا شد و در فاصله سال های ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۸ خورشیدی در اختیار موسسه آسیایی، به سرپرستی پروفسور آرتور اپهام پوپ، ایران شناس مشهور قرار داشت.

پلان عمارت قوام

کل مساحت این مجموعه ۳۵۰۰ متر مربع است و ساختمان های آن که در دو ضلع شمالی و جنوبی واقع شده اند، زیربنایی معادل ۹۴۰ متر مربع دارند. از دیگر بناهای موجود در این مجموعه می توان به حمام گچینه، حسینیه قوام، مکتب خانه قوام (خانه عراقی ها)، اندرونی قوام (منزل زینت الملوک)، دیوان خانه قوام (نارنجستان) و حمام اختصاصی قوام اشاره کرد. البته در گذشته اصطبل و زنجیرخانه و بازارچه ای هم در این مجموعه وجود داشت که در اثر احداث خیابان لطفعلی خان زند از بین رفته اند.